Svetuka kuchirochemo

Chigayo

Kubva Wikipedia
Chigayo (Sudan)

Chigayo (Mill in English) muchina unotsetsa magodo achipwanyiwa kuita madiki kana kuita sehupfu. Chigayo chinonyanya kuzivikanwa pari pakugaya chibage kuita hupfu kana kugaya gorosi kuita flour.

Asiwo kune dzimwe mhando dzezvigayo zvinoshandiswa kupwanya magodo akasiyana muhushangazhi. Kumigodhi kune zvigayo zvinogaya matombo zvichitsetsa kusvika pakutsetseka kudiki pane jecha. Kana kuri kumigodhi chitofu chinenge chabva kubandwa ne mhandamabwe. Chitofu chinotsetsewa kusvika chaita sejecha chiine tsanga dziri pasi pe 100 micrometer.

Mitauro yeBantu

[chinjirudza | chinjirudza mabviro]
  • VaGanda vanoti gaya (chew, masticate) vachireva kutsenga.
  • VaNyole vanoti ohugaaya (v. chew) kureva kugaya.
  • VaLozi vanoti kukaya (v.t. to mill grain. to grind) vachireva kugaya.
  • Lozi vanoti sikayo kureva chigayo. Lozi inoti mukaiwa kureva mugaiwa.
  • MaZulu vanoti gaya (v. Grind, crush) kureva kugaya.
  • Umbundu vanoti seka (grind, pulverize) kureva kugaya.
  • Umbundu vanoti oloseke (n. grits) zvichireva mabandi.
  • VaTaabwa vanoti kupulula kana kusopa (v. hull the grain) kureva kusvuura chibage.